2026(e)ko martxoaren 14(a), larunbata

Eibar(GR 121)-Santa Kurutz baselizUrkaregi-Arnoate-Apario-Kalbaixo-Deba

Bizkaibusez Eibarreraino. Eibar zeharkatu GR121 seinaleen bila, Karmengo eliza inguruan

Berton Udaletxea

Jada bidean errepide nagusia tunelpetik zeharkatu

Goizeko lainopean gurdibidean gora, eta bideseinaleak lagun

Urko egunaren lehen orduetan

Bide bazterreko pagotzarra Sagarbieta inguruan

Elorriak loratan

Santa Kurutz baseliza

Bideko iturriak: Gorrotzeaga

Kalamua

Urkiola inguruan

121 eta 285 I.L.ak bat egiten dute

Urkaregi

Bertarainoko bidea penagarria: basa eta otea

Arnoate bidean Done Jakue bidearekin bat egin dugu

Arnoate: hiru herritan banatutako baserria

400 metro pasatxoko altueran, Bizkaia eta Gipuzkoa lotzen dituen mendi lepoa da Arnoate, izenak berak dioen moduan Arnorako atea. Aspaldidanik bide ugariren bidegurutze garrantzitsu, bertatik pasatakoak dira besteak beste Markina eta Ziortza bidean Sasiola eta Astigarribiatik zetorren erromes andana, Urola bailaratik Larraskandan barrena Bizkaia aldera (eta alderantziz) zihoan hamaika merkatari, Mutriku eta Ondarroako kaietatik Elgoibar, Eibar eta urrutiagoko merkatuetara arraina zeramatenak, artzainak, ijitoak, eskaleak eta beste asko, izan ere mendi lepo hauek lehen behintzat banatu baino elkartu egiten zuten.

Baina paraje hauek, baserriz urri eta hain mendi itxiak izanik, gaizkile eta bidelapurren bihurrikerien testigu ere izan ziren, baita ezkutaleku ere. Haietako batzuk herriaren oroimenean geratu dira: Lapurtxulon ezkutalekua zuten Garai, Eskribania eta Trokela hirukotea esaterako; edo lanbidez ikazkina zen Txomin Beltza, lanik ez zuenean bidelapurretan aritzen zena; edo trabukoa eskutan aritzen zen Joakin Iturbe, Santua eta beste asko, Larrañaga, Urtzailles eta abar, anker eta bihotzgabeak batzuk, ez hainbesterako beste horrenbeste.

Arnoateko baserri aurrean, Markina, Elgoibar eta Mutrikuko udalerriak banatzen dituen mugarria dago. Baserria erre baino lehen, mugarria etxebizitza barnean zegoela esaten zen eta bertakoek harrotasunez ziotela, Mutrikun jeizten zituztela behiak, Elgoibarren bazkaltzen zutela eta Markinan oheratzen zirela, eta guztia baserritik atera gabe. 1983. urtean Mendaroko herria jaio zenez, orain Arnoate Markina eta Mendaroko mugalerroan dago kokatua.

Ezaguna zen Arnoaten egiten zen erromeria ere, asko izango ziren bertan ezagutu eta gerora ezkonduko ziren bikoteak. Arnoaten gainera, petrikilo ospetsu zenbait jaioak dira, Julian Arrillaga "Arnobate", esaterako. Batik bat hezur hausturak eta zainartatuak osatzeagatik Gipuzkoa eta Bizkaiko mugaz kanpo ere ospe handia izan zuen. Aita ere petrikilo zuen, eta Bizkaiko meatzetatik, zenbait egunetako bidaiaren ondoren, ohatiletan zaurituak ekartzen zizkiotela esaten da. Benta funtzioa ere bete zuen Arnoatek.